|
geslacht: |
Zandbijen
|
 Andrena fulva © foto: Pieter van Breugel  Stuifkuil met nestgaten © foto: Huib Koel |
| omschrijving: Met 72 bekende exemplaren zijn de Zandbijen de grootste groep van de Nederlandse wilde bijen. Specifieke vliegtijd-kenmerken voor de groep zijn dan ook niet te geven: enkele vliegen op het moment dat de wilgen beginnen uit te lopen (grijze zandbij), anderen komen pas te voorschijn in het midden van de zomer (heidezandbij). Sommigen zijn pioniers onder de insecten, anderen worden vaak gezien in stadstuinen en zijn dus eerder cultuurvolgers. Enkele maken nesten verticaal in de grond, anderen hebben een zand- of leemwal nodig om een nest horizontaal te maken.Wat ze wel gemeen hebben is een vrij korte tong en verzamelharen voor het transport van stuifmeel aan de achterpoten. De voorvleugels van zandbijen hebben 3 submarginale cellen en slechts een zeer zwak gebogen basale ader (loopt schuin van het midden tot aan de rand van de vleugel). Binnen de Andrena's is nog een onderscheid te maken tussen de dwergzandbijtjes (minutula-groep), zandbijtjes niet groter dan circa 8 á 9 milimeter en de overige zandbijen. De vrouwtjes van deze laatste groep zijn meestal groter dan 11 milimeter. Van de zandbijen staan 38 soorten op de Rode Lijst (RL). *= niet verder beschreven |
|||
 |
| Nederlandse naam | Wetenschappelijke naam | Zeldzaamheid | Nummer | |
| RL | Blauwe zandbij | Andrena agilissima | zeer zeldzaam | 021001 |
| Matte dwergzandbij * | Andrena alfkenella | zeer zeldzaam | 021002 | |
| Geriemde zandbij | Andrena angustior | vrij zeldzaam | 021003 | |
| RL | Donkere wilgenzandbij | Andrena apicata | zeldzaam | 021004 |
| RL | Zilveren zandbij | Andrena argentata | zeldzaam | 021005 |
| Witbaardzandbij | Andrena barbilabris | algemeen | 021006 | |
| Tweekleurige zandbij | Andrena bicolor | vrij zeldzaam | 021007 | |
| RL | Donkere rimpelrug | Andrena bimaculata | zeldzaam | 021008 |
| Meidoornzandbij | Andrena carantonica | algemeen | 021009 | |
| RL | Goudstaartzandbij * | Andrena chrysopyga | zeer zeldzaam | 021010 |
| Goudpootzandbij | Andrena chrysosceles | vrij zeldzaam | 021011 | |
| Asbij | Andrena cineraria | vrij zeldzaam | 021012 | |
| Zwart-rosse zandbij | Andrena clarkella | vrij zeldzaam | 021013 | |
| RL | Boszandbij * | Andrena coitana | zeer zeldzaam | 021014 |
| Rimpelsnuit * | Andrena combinata | zeer zeldzaam | 021015 | |
| RL | Gewone klokjeszandbij | Andrena curvungula | afwezig | 021016 |
| RL | Kruiskruidzandbij | Andrena denticulata | zeldzaam | 021017 |
| RL | Kruisbloemzandbij * | Andrena distinguenda | zeer zeldzaam | 021018 |
| Wimperflankzandbij | Andrena dorsata | vrij zeldzaam | 021019 | |
| Zadeldwergzandbij * | Andrena falsifica | zeldzaam | 021020 | |
| RL | Eikenzandbij * | Andrena ferox | zeer zeldzaam | 021021 |
| Grasbij | Andrena flavipes | algemeen | 021022 | |
| Heggenrankbij | Andrena florea | vrij zeldzaam | 021023 | |
| Gewone rozenzandbij * | Andrena fucata | vrij zeldzaam | 021024 | |
| Vosje | Andrena fulva | algemeen | 021025 | |
| RL | Texelse zandbij * | Andrena fulvago | zeldzaam | 021026 |
| RL | Sporkehoutzandbij * | Andrena fulvida | zeldzaam | 021027 |
| RL | Heidezandbij | Andrena fuscipes | vrij zeldzaam | 021028 |
| RL | Zadeldwergzandbij * | Andrena gelria | zeer zeldzaam | 021029 |
| RL | Weidebij | Andrena gravida | zeldzaam | 021030 |
| Roodgatje | Andrena haemorrhoa | algemeen | 021031 | |
| RL | Knautiabij | Andrena hattorfiana | zeldzaam | 021032 |
| Valse rozenzandbij | Andrena helvola | vrij zeldzaam | 021033 | |
| RL | Paardenbloembij | Andrena humilis | zeldzaam | 021034 |
| RL | Noordelijke klaverzandbij * | Andrena intermedia | zeer zeldzaam | 021035 |
| RL | Donkere klaverzandbij * | Andrena labialis | zeldzaam | 021036 |
| Ereprijszandbij | Andrena labiata | zeldzaam | 021037 | |
| Bosbesbij | Andrena lapponica | zeldzaam | 021038 | |
| Wikkebij * | Andrena lathyri | zeldzaam | 021039 | |
| RL | Oranje zandbij | Andrena marginata | afwezig | 021040 |
| Gewone dwergzandbij | Andrena minutula | vrij zeldzaam | 021041 | |
| Glimmende dwergzandbij * | Andrena minutuloides | vrij zeldzaam | 021042 | |
| Lichte wilgenzandbij * | Andrena mitis | vrij zeldzaam | 021043 | |
| RL | Donkere zomerzandbij * | Andrena nigriceps | zeldzaam | 021044 |
| Zwartbronzen zandbij | Andrena nigroaenea | algemeen | 021045 | |
| Viltvlekzandbij | Andrena nitida | algemeen | 021046 | |
| RL | Schermbloemzandbij * | Andrena nitiduscula | afwezig | 021047 |
| RL | Gebandeerde dwergzandbij * | Andrena niveata | zeer zeldzaam | 021048 |
| n.b. | Dageraadzandbij | Andrena_nycthemera | n.b. | 021073 |
| RL | Bremzandbij | Andrena ovatula | vrij zeldzaam | 021049 |
| RL | Donkere klokjeszandbij | Andrena pandellei | afwezig | 021050 |
| RL | Koolzwarte zandbij | Andrena pilipes | zeldzaam | 021051 |
| Glimmende zandbij * | Andrena polita | zeer zeldzaam | 021052 | |
| Vroege zandbij | Andrena praecox | vrij zeldzaam | 021053 | |
| Fluitenkruidbij | Andrena proxima | zeldzaam | 021054 | |
| RL | Breedbanddwergzandbij * | Andrena pusilla | zeer zeldzaam | 021055 |
| RL | Roodrandzandbij | Andrena rosea | zeer zeldzaam | 021056 |
| Roodscheen zandbij | Andrena ruficrus | zeldzaam | 021057 | |
| RL | Rode zandbij | Andrena schencki | afwezig | 021058 |
| Halfgladde dwergzandbij * | Andrena semilaevis | zeldzaam | 021059 | |
| RL | Roodstaartklaverzandbij * | Andrena similis | zeer zeldzaam | 021060 |
| RL | Lichte zomerzandbij * | Andrena simillima | afwezig | 021061 |
| Gekielde dwergzandbij * | Andrena strohmella | zeldzaam | 021062 | |
| Witkopdwergzandbij | Andrena subopaca | algemeen | 021063 | |
| Breedrandzandbij * | Andrena synadelpha | zeldzaam | 021064 | |
| RL | Tormentilzandbij * | Andrena tarsata | zeer zeldzaam | 021065 |
| RL | Zwartflankzandbij * | Andrena thoracica | zeer zeldzaam | 021066 |
| RL | Grijze rimpelrug | Andrena tibialis | vrij zeldzaam | 021067 |
| Grijze zandbij | Andrena vaga | vrij zeldzaam | 021068 | |
| RL | Variabele zandbij * | Andrena varians | vrij zeldzaam | 021069 |
| Roodbuikje | Andrena ventralis | vrij zeldzaam | 021070 | |
| RL | Groene zandbij | Andrena viridescens | zeer zeldzaam | 021071 |
| RL | Geelstaartklaverzandbij | Andrena wilkella | vrij zeldzaam | 021072 |