vorige geslacht   volgende familie wildebijen.nl

Wildebijen.nl
Insectenplanten.nl
Wildewespen.nl
Zoek op bijen
Volgende familie
Vorige familie
Hulp voor bijen
Last van bijen
Bijenradar

Volg ons: 

geslacht:
soortnaam:

species:


familie:
sub-familie
genus:
nummer:

vliegtijd:

hoofdvliegtijd V:
hoofdvliegtijd M:
lengte V:
lengte M:
foerageergebied:

nestkeuze:
sociaal gedrag:

presentie:
aantal uurhokken:
Rode lijst:
trend:

uitspraak:

Houtbijen
Blauwzwarte
houtbij

Xylocopa violacea
(Linnaeus, 1758)

Apidae
Xylocopinae
Xylocopa
076001

eind maart t/m
half oktober
begin juni
half april
20-25mm
20-25mm
1200 meter

holtes in dood hout
n.b.

zeldzaam
13
kwetsbaar
afgenomen

Xyloc o pa
viol a cea








Blauwzwarte houtbij op tuinboon
Xylocopa violacea (v)
© foto's: Ben Tinnemans
Susteren 2013




Blauwzwarte houtbij op pronkboon
© foto: Marjo Hermans
Valkenburg 2015


Kaart Blauwzwartehoutbij

Laatste waarneming:
20 juni 2017 Zevenhuizen (Gr.)


overwinterende houtbij

21 februari 2017 Overwinterende houtbij (m)
in Eygelshoven (Limburg).
© foto: ChrisvdH

Omschrijving:
De Blauwzwarte houtbij is vanwege de grote afmeting (het is de grootste bij van Nederland) maar ook vanwege de kleur gemakkelijk in het veld te herkennen.

Kleur zwart, ook de vleugels zeer donker met een duidelijke violetblauwe glans. Mannetje met geelbruine ring voor de iets geknikte antennentop. Op zonnige plekken met nestmogelijkheden (dood hout). Het is een zuidelijke soort die voor het eerst in 1908 in in Zuid-Limburg werd gevangen. De laatste jaren wordt deze houtbij vaker gesignaleerd. Een duidelijke trend is daarin niet te herkennen.

Beide seksen overwinteren, vaak gezamenlijk, in boomstammen of andere holtes en paren in het voorjaar. Het vrouwtje knaagt een nestgang in afgestorven, maar toch nog vast hout, dat op een zonnige plek ligt. Tussenwandjes van de broedcellen worden uit houtsnippers gemaakt. Geschikte bomen: lariks, pruim, kers en berk. Van ei tot volwassen dier duurt circa 7 tot 8 weken. Nectar wordt verkregen van diverse planten waarbij - net als hommels - de blauwzwarte houtbij desnoods aan de achterkant van de kelkbuis een gaatje in de bloem knaagt.

De laatste jaren wordt deze grote bij op meerdere plekken waargenomen (zie kaart). In 2015 waren er negen waarnemingen: in de buurt van Almkerk/Nieuwendijk en Chaam (NB), uit Limburg, uit Zaandam, en in Zuid-Holland uit Leiden en Rotterdam-Zuid. De laatste (september) is uit Gorredijk (Friesland), dit was de derde waarneming ooit in deze provincie. In 2006 bij Joure, in 2014 bij Sexbierum.

Op 10 maart 2016 -nog nooit zo vroeg- meldt Ivo Raemakers de waarneming van een mannetje houtbij in Zuid-Limburg, een maand later bezocht een vrouwtje zijn tuin. Daarna blijven de waarnemingen binnenstromen, o.a. in Rijswijk (Gld) waar nestgravende activiteiten in een oude eik werden waargenomen. Daar werd op 19 september 2016 voor het eerst jonge houtbijen waargenomen. Wellicht de eerste waarneming van broedsucces in Nederland.

Wie doet de eerste waarneming in de provincies Flevoland en Groningen, of op de Waddeneilanden?

In februari 2017 werd in een loods in Eygelshoven een mannetje op de betonnen vloer gevonden. Het leek dood, maar na enige verzorging, is het insect springlevend (zie foto).
Op 9 april is - voor het derde achtereenvolgende jaar - de houtbij gezien in Rijswijk (Gld). Later in april in Arnhem op Blauwe regen (nieuw). In Nieuwveen (ZH) vloog op 11 mei een bij een woonkamer binnen. Op 10 juni 2017 zag Dhr. Mulder een vrouwtje vliegen op Brede lathyrus in zijn tuin in Boorsem, net over de grens bij Elso in Limburg.
Vorige week de eerste waarneming in de provincie Groningen, in Zevenhuizen.

Heeft u deze bij gezien?
Stuur ons een foto, met datum en locatie! Dan zetten wij uw verhaal en uw waarneming op de kaart. reageer op wildebijen.nl

Determinatiekenmerk: Voorvleugel cel S3 is groter dan cel S1.



Vliegkalender Blauwzwartehoutbij


Blauwzwarte houtbij in Thüringen (Dui)

  gezien op planten: Donkere akelei
Tuinboon
Slangenkruid
Witte dovenetel
Klaproos
Afrikaantjes
Ezelsoor
Zeepkruid
Veldlathyrus
Brede lathyrus
Pronkboon
Vlambloem
Monnikspeper
Krokus
Rozemarijn
Scharlei
IJzerhard
Nachtschone
Blauwe regen
Aquilegia atrata
Vicia faba
Echium vulgare
Lamium alba
Papaver spp
Tagetes spp
Stachys byzantina
Saponaria officinalis
Lathyrus pratensis
Lathyrus latifollius
Phaseolus coccineus
Phlox paniculata
Vitex agnus-castus
Crocus spp
Rosmarinus officinalis
Salvia sclarea
Verbena bonariensis
Mirabilis jalapa
Wisteria sinensis
  parasiet: n.b.  

© Wildebijen.nl, 2003-2017 Uitleg en gebruikte bronnen